Joris (klokken)Luyendijk
Sinds het begin van het verschijnen van zijn boek, wordt er al over gepraat door allerlei journalistieke kampen. Lyuendijk stelt in zijn boek ‘Het zijn net mensen’ dat buitenland journalistiek niet onafhankelijk kán zijn en dat we hier in Nederland niet zien wat er daadwerkelijk elders gebeurt.
Luyendijk benoemt zes journalistieke dilemma’s:
1. Veel onderwerpen blijven buiten beeld.
2. Wat wel in beeld komt, is vaak anders dan het lijkt.
3. Berichtgeving is vaak gemanipuleerd.
4. Berichtgeving is partijdig omdat sommige partijen beter manipuleren dan andere.
5. Berichtgeving moet kort en dus versimpeld worden weergegeven.
6. Je kunt weinig achtergrondkennis bij je publiek veronderstellen.
Destijds heb ik het boek, kort na het uitkomen, gelezen en ik kon me in veel punten wel vinden. Ik denk ook dat er heel veel beelden en nieuws uit het buitenland blijven hangen tussen daar en hier. Dat dit niet goed is, mag gezegd worden. Maar om vanwege die reden er maar niet meer over te berichten is te bout gesteld. Op die manier maak je de bewustwording van wat er elders aan misstanden plaatsvindt dermate klein en daarmee de wereld ook heel eng. Er gebeurt immers meer dan alleen dat wat binnen onze grenzen plaatsvindt. Laat dat wél zien, al is het dan enigszins gechargeerd.
Door collega-journalisten is er nu een tegenwoord gekomen in de vorm van een boek: Het maakbare nieuws, Antwoord op Joris Luyendijk’ – buitenlandcorrespondenten over hun werk. (Uitgeverij Balans). Ik wil dit boek zeker lezen, in aanvulling op Luyendijks boek. Ik denk dat hij als ‘klokkenluider’ heeft gediend en dat journalisten zeker aan het denken zijn gezet. Dat nieuws maakbaar is, lijkt me duidelijk, maar we moeten wel blijven geloven in de integriteit van onze eigen journalisten… zonder daarmee te verdoezelen dat er wel eens nieuws iets anders wordt gebracht dan het werkelijk heeft plaatsgevonden. Het is goed dat er een debat over op gang komt. Het houdt de journalistiek scherp en zelfreflectie kan verhelderd werken.
Update: ik vond nog een radiofragment over het ‘tegenboek’. Voor geïnteresseerden: klik hier
Update 2: Ik heb het boek zojuist besteld, dus volgende week ga ik me eens verdiepen in het tegengeluid… wellicht volgt hier later een samenvatting/review van het boek.
Klokkenluider gaat wellicht wat ver. Wel zorgt zijn boek en alle aandacht (Ha! Zou dat ook binnen zijn thema vallen?
) dat het grote publiek gaat nadenken over de beelden die ze zien en de verhalen die ze lezen.
Ik ben ook zeker van plan het antwoordboek te gaan lezen. Heb het boek van Joris Luyendijk gelezen en vond inderdaad ook dat hij bij een aantal dingen de spijker goed op de kop sloeg. Ben benieuwd wat de tegenreactie is.
Actie is reactie, dat is wel duidelijk. Ik vind het een goede zaak dat deze dynamiek tussen de journalisten is ontstaan. Ik vrees dat de gewone man en vrouw helaas hier niet veel van mee krijgen. Ik denk dat dit toch een academische discussie gaat worden. Helaas…
@ Beeobee, des te belangrijker om bijv. op weblogs er aandacht aan te besteden en zo de ‘niet-journalistiek’ medemens er bij te betrekken…
Mooi dat er nu een tegen reactie is.. Dat kan alleen maar positief werken.
Ik kan me uit de jaren tachtig herinneren dat werkelijk elk individueel gewelddadig sterfgeval in Zuid-Afrika of de Palestijnse gebieden in het journaal gemeld werd. Terwijl ik toen ook wel eens van oorlogen gehoord heb waar nauwleijks over bericht werd.
@ Laurent, het zal altijd een kwestie van keuzes maken blijven. Er is nu eenmaal geen tijd om alle wereldzaken in een journaal te behandelen. Waar het hier vooral om draait is of wat we wel zien een juist en objectief beeld is. Of dat dit door censuur en ‘embedded’ technieken niet aan de werkelijkheid gelinkt is.
Dat is heel interessant.. ik ben heel benieuwd hoe jorunalisten het verantwoorden (ik geloof dat veel journalisten te goeder trouw zijn en zelfkritisch, maar wat Luyendijk schetste verdient zeker meer aandacht!)
De bewijzen zijn keer op keer te vinden en dat ligt niet alleen aan de journalist, maar ook aan degene die het uitzenden en daaraan een bepaalde opdracht meegeeft.
we zien alleen dat wat ze willen dat we zien. waarbij we ons soms af moeten vragen wie ‘ze’ zijn. dat geloof ik zeker.
maar we zien vaak ook alleen dat wat wè willen zien.
(dus tja…)
Dit vind ik dus ook wel interessant. Vandaag lees ik een arikel in de krant de Dag over het feit dat de media vaak te weinig aandacht heeft voor positief nieuws en juist meer sensatiebelust. Ik lees ook de Ode, dat is een blad wel met positief nieuws, misschien ken je dat wel
Ik ben weer terug
De National Geographic deze maand gaat geheel over China. Meerdere kanten worden belicht en ik moet zeggen dat er letterlijk een wereld voor me is opengegaan. En dan moet je je nog afvragen of het niet allemaal te eenzijdig is.
Ik kijk altijd naar De Leugen Regeert, en daar zie ik de fouten en misstanden en zo.
We zien alleen wat zij ons laten zien.
En daar moeten we het mee doen.
Maar over het algemeen is dat hier wel prima in orde, met al die omroepen.
Het zou alleen minder gehaast en meer diepgaand moeten, dat is noodzakelijk en er is behoefte aan.,
@ Inge, ik denk dat je daar een punt hebt. Ik denk ook wel eens dat heel veel Nederlanders het allemaal ook liever niet ziet, doet alsof het er niet is… en dat op zich is ook wel zorgwekkend.
@ Liesbeth, De Ode ken ik niet. Maar ik wil wel even iets aankaarten over goed nieuws. Nieuws is nieuws en je moet niet per se goed nieuws willen brengen… of verlangen. Nieuws zou moeten zijn wat het is en dat kan nu eenmaal twee kanten op.
@ Renesmurf, diepgang moet je hier inderdaad zelfs soms zoeken, je komt dan toch al gauw bij docu-achtige programma’s zoals Zembla en Tegenlicht, maar dan nog blijft de vraag hoe eenzijdig dit beeld is.
@ Inge, NG is dan ook wel een blad dat meer diepgang kan bieden, heeft er de ruimte voor. Journaal en krant vaak niet en dat is ook meteen de makke van de vluchtige mediasoorten.