Category Archive

Afgelopen donderdag had EenVandaag een item over de invloed van sms- en msn-taal op de taalontwikkeling van kinderen. Wat me nog het meest verbaasde is het lacherige gedrag dat de kinderen vertonen als ze wordt gevraagd een woord als ‘onmiddellijk’ of ‘enigszins’ te schrijven en dit vervolgens totaal fout neerzetten. Het gebrek aan besef dat dit duidelijk NIET om te lachen (of lagguh) is, vind ik erg zorgelijk. Taal is niet voor niets ontwikkeld. Ik kan me zo goed voorstellen dat het voor docenten Nederlands ondoenlijk is hier nog iets aan bij te schaven. Ik vind het enorm jammer dat een mooie taal -die het Nederlands toch wel is- zo afzakt. Woorden als ‘ff w88′ en ‘hvj’: ik moet er niet aan denken dat dit onze toekomst is en we over een paar jaar zo met elkaar communiceren.

Soms beland je echt van het één in het ander. Zo heeft mijn weblog er ooit toe geleidt dat ik voor FOK! ben gaan reviewen. Beginnend met boeken kwamen er al snel dvd’s en cd’s bij. Het aantal reviews begint aardige vormen aan te nemen. Via een review die ik voor FOK! schreef, kwam ik in contact met een schrijfster. Ik heb twee boeken van haar besproken en over de afgegeven reviews was zij erg te spreken. En zo kwam het dat zij mij vorige week benaderde om te vragen of ik ‘proeflezer’ voor haar nieuwste boek zou willen zijn. NATUURLIJK! Ze gaf zelfs aan dat het misschien wel kan leiden tot meer ‘proefleeswerk’ in de toekomst voor andere schrijvers. Wat kan een balletje raar rollen zeg. Ik lijk met FOK! echt in de roos geschoten te hebben wat betreft het doen van iets dat ik leuk vind en wat ik op die manier ook met anderen kan delen. En ik zal ergens toch een beetje goed werk doen, anders zou ik toch niet gevraagd zijn door deze persoon… maar ach, goed of niet, belangrijkste is dat ik leuk vind wat ik doe en het goed te combineren is met mijn handicap en rust/activiteitenschema.

Volgens onze bondscoach mag er geen onderscheid worden gemaakt tussen de twee elftallen die tot nu toe in actie zijn gekomen op het EK. Toch viel me wel één niet onbelangrijk verschil op: bij het tweede elftal dat tegen Roemenië aantrad werd beduidend minder meegezongen met het volkslied dan bij het eerste elftal dat de eerdere twee wedstrijden speelde. Ik vind dat persoonlijk jammer. Gepassioneerd meezingen zoals de Roemenen hoeft nu ook weer niet, maar op zijn minst een beetje meezingen is wel gepast. Je wéét dat je wordt gefilmd op dat moment en heel Nederland ziet dat je niet meezingt. Ik vind dat een gemiste kans om je vaderlandsliefde te tonen. Of zou het een gebrek aan kennis van de tekst zijn, want dan kan ik ze wel even helpen hoor…

Wilhelmus van Nassouwe
Ben ick van Duytschen Bloedt,
Den Vaderland ghetrouwe
Blijf ick tot inden doet;
Een Prince van Orangien
Ben ick vry onverveert.
Den Coninck van Hispangien
Heb ick altijt gheeert.

Wil je de hele tekst lezen en leren, klik dan hier. De voetbalwedstrijd inclusief volkslied wordt dan wel al gauw drie keer zo lang, maar dat terzijde)

Verder heb ik niets aan te merken op onze voetbaljongens hoor, want vooralsnog doen ze het heel goed. Al zouden ze zaterdag naar huis moeten, dan mag dat met opgeheven hoofd.

Onlangs kreeg ik van een dierbaar iemand onderstaande woorden gemaild. Heel speciaal voor mij, en omdat ze volgens mij universeel zijn, wil ik ze hier delen. De persoon van wie ik ze kreeg weet niet half hoeveel mensen ze met deze woorden kan raken en kan helpen. Dank je voor dit gebaar.

Soms wanneer ik niet meer weet
welke weg ik nemen moet
Zou ik zo graag ondersteuning willen
Welke route is nou goed
Waar moet ik stoppen
en wanneer moet ik gaan
Welke keer rechts
Hoe vaak moet ik links afslaan
Een begeleidende hand
die mij helpt en begeleidt
En die er is voor mij…

Ik vraag me af wat Wouter Kurpershoek dinsdag in EenVandaag toch bedoelde met het woord ‘echtschijtingen‘. Is dat gezamelijk op het toilet zitten en dan samen een ‘grote boodschap’ doen…

(of zou jij wellicht toch ‘echtscheidingen’ bedoeld hebben… maar zeg dat dan Wouter!)

Het is iets waar Amerikanen dol op zijn: Complottheorieën. En nu is er een vermakelijk boek -Mysteries rond complotten- dat een aantal van die theorieen verzamelend heeft. Voor FOK! ben ik er net in begonnen en de eerste twee hoofdstukken zijn al behoorlijk onthullend. Zo zou de maanlanding van de Amerikanen door Stanley Kubrick in scène gezet zijn en zou Hiv/Aids een virus en ziekte zijn die speciaal ontwikkeld zijn om ‘minderwaardig’ geachte groepen in de wereld uit te roeien. Ik moet bekennen, als je de theorieën die sommigen erop loslaten zo leest je toch ergens ook wel twijfel gaat voelen bij bepaalde zaken. Om maar eens de maanlanding te nemen: Waarom wappert die vlag op de maan als er geen wind en atmosfeer is? Waarom zijn alle foto’s die er gemaakt zijn voorzien van een zelfde achtergrond? Waarom zijn er geen sterren te zien op de foto’s - het helaal moet er toch van vergeven zijn? Hoe zit het met de schaduwval op de maan? Allemaal vragen die zelfs een nuchter mens aan het twijfelen kan brengen. Maar daarentegen zijn de verklaringen die er voor de diverse dubieusheden worden gegeven ook weer begrijpelijk. Al met al heb ik me na twee complotten al behoorlijk vermaakt en ik zal zeker met plezier verder lezen, Zodra ik het uit heb, zal ik een review schrijven en hier even een linkje naar plaatsen… tot die tijd mogen jullie zelf even complotten bedenken.

Waar ik me heel erg aan erger tegenwoordig is het door elkaar halen van diverse uitspraken en zegswijzen. Het lijkt ook wel of het steeds meer voor komt. Je kunt geen interview of programma bekijken of ze zitten er wel in. Van de week kwam er weer eentje voorbij (in Netwerk): ‘Met hun tandvlees op de tenen lopen’. En ook uit diezelfde uitzending: ‘Het ene gat vullen door het andere te maken’. Dat moet je eens proberen, fysiek dan wel te verstaan. Een dag later kwamen deze langs: ‘De hete aardappel wordt verschoven’ en ‘De wachtlijsten lopen de pan uit’. Zie je ze al lopen, over het aanrecht…

Laten we eens kijken of jullie er ook nog een aantal zijn opgevallen in de media de laatste tijd. Spui maar in de reacties… ik ben benieuwd wat er allemaal uit voortkomt.

Ik kwam afgelopen week een gedicht (geschreven door ene Jill Mulder) tegen op het wereld wijde web en dat sprak me heel erg aan. Het weerspiegelde voor mij de nieuwe Chantal die ik aan het vormen ben. Gedeeltes zijn al waar, gedeeltes zijn zich nog aan het ontwikkelen. De kern van het gedicht is helemaal op zijn plaats. Ik wil jullie deelgenoot maken van de woorden die mij raakten.

Ik ben ik.
Ik ben niet volmaakt.
Maar zo ben ik.
Ik weet wie ik ben
en ik weet wat ik wil.
Soms ben ik een prater.
Soms ben ik heel stil.
Om mij te leren kennen.
Moet je dit kunnen leren:
Ik ben wie ik zijn wil.
En zo moet je mij accepteren.

Je merkt bijna dagelijks wel dat er ‘nieuwe’ uitdrukkingen en woorden langzaam hun intrede in onze taal doen. Onlangs hoorde ik over het zgn. ‘waterbedeffect’. De spellingscontrole van de tekstverwerker geeft steevast aan dat hij het woord nog niet kent… nieuw dus (niet als je Googled overigens, want dan kom je het woord best tegen, vooral in politiek getinte hits). Wat is het waterbedeffect dan? Ik ben benieuwd hoe jullie als lezer het zouden omschrijven… spui dus maar in de reacties.

‘Boer zoekt vrouw’ is afgelopen en dus had de KRO een gat op zondagavond - primetime. Hoe vullen ze dat op? Met een nieuwe serie, met de naam ‘De Italiaanse Droom‘. Doel van het programma: vier stellen moeten een bed and breakfast in Italië opknappen om uiteindelijk als het nieuwe leven voor één van de stellen te gaan dienen. Op zich best een leuke format. Leuk om te zien wat de verschillen tussen Italiaanse, gepassioneerde  dorpsmensen en Hollandse nuchtere droomjagers zijn. Wat ons wel weer irriteerde was het taalgebruik van één van de koppels: een stel uit het Brabantse Rucphen. Nu zijn wij zelf Brabanders van geboorte en wonen er nog altijd, maar als wij ergens een hekel aan hebben dan is het wel het boerse taalgebruik dat sommigen in het openbaar bezigen. Met dialect is niets mis en je mag ook best horen dat iemand uit een bepaalde provincie komt. Maar moet je dan in het openbaar zó boers praten dat je ondertiteld moet worden? Wat voor beeld zet je dan weer neer van ons Brabanders? Even voor de duidelijkheid: wij praten niet allemaal zo in Brabant hoor!!! Hier spreken velen gewoon ABN.

Ik heb dit jaar, online, meegedaan aan het Groot Dictee. Het was weer heel wat jaren geleden dat ik dat eens deed, dus leek het me wel leuk. En ik durf hieronder wel mijn resultaten te geven, ik ben zelfs best wel tevreden, 11 fouten is behoorlijk goed vind ik persoonlijk - het kan veel slechter.

De ladder naar lust

Na het verorberen van de laatste schep hete bliksem - een brijige stamppot, in den beginne gecreëerd door een chef-kok die ten eeuwigen dagen het ovenvuur na aan de schenen moet worden gelegd - nam mijn vader zijn bijbel ter hand. – 1 fout

Na het verorberen van de laatste schep hete bliksem - een brijige stamppot, in den beginne gecreëerd door een chef-kok die ten eeuwigen dage het ovenvuur na aan de schenen moet worden gelegd - nam mijn vader zijn bijbel ter hand.

‘Jakobs droom te Bettel, Genesis 28 vers 12. De Jakobsladder. Jakob gaat slapen met zijn hoofd op een steen en ziet in zijn droom een ladder waarover engelen op en neer gaan’, zei hij onderwijzend tegen de kleintjes. – 2 fouten

‘Jakobs droom te Betel, Genesis 28 vers 12. De jakobsladder. Jakob gaat slapen met zijn hoofd op een steen en ziet in zijn droom een ladder waarover engelen op en neer gaan’, zei hij onderwijzend tegen de kleintjes.

‘God staat boven aan de ladder en belooft hem het land waarop hij ligt. Daarna wordt de steen door Jakob geolied.’ Mijn oudste broer fluisterde: ‘Die zevenslaper heeft zo dadelijk geen briljantine meer nodig.’ – 1 fout

‘God staat boven aan de ladder en belooft hem het land waarop hij ligt. Daarna wordt de steen door Jakob geolied.’ Mijn oudste broer fluisterde: ‘Die zevenslaper heeft zo dadelijk geen brillantine meer nodig.’

Ik stelde me intussen voor dat ik neergevleid, doezelend in de exquise , zurige sfeer van winterkost, met mijn hoofd bovenop de grote kei lag die in onze schuur het vat afdekte waarin melkzuurbacteriën tekeergingen in fijngesneden witte kool. – 2 fouten

Ik stelde me intussen voor dat ik neergevlijd, doezelend in de exquise, zurige sfeer van winterkost, met mijn hoofd boven op de grote kei lag die in onze schuur het vat afdekte waarin melkzuurbacteriën tekeergingen in fijngesneden wittekool.

Jaren later, toen mijn vaders schriftlezing allang was verstomd, zag ik de oud-testamentisch scène luchthartig geïnterpreteerd terug in een plafondschildering in het bisschoppelijk paleis van Udine. – 2 fouten

Jaren later, toen mijn vaders Schriftlezing allang was verstomd, zag ik de oudtestamentische scène luchthartig geïnterpreteerd terug in een plafondschildering in het bisschoppelijk paleis van Udine.

In Tiepolo‘s Bijbelse werk ‘De droom van Jakob’ ontwaarde ik wat ik van jongs af aan al vermoedde: dat deze gedweeë wezens allerminst onzijdig zijn, maar beschikken over mollige vrouwenkuiten. – 0 fouten

In Tiepolo’s Bijbelse werk ‘De droom van Jakob’ ontwaarde ik wat ik van jongs af aan al vermoedde: dat deze gedweeë wezens allerminst onzijdig zijn, maar beschikken over mollige vrouwenkuiten.

Bij een enkele vieve engel zag je zelfs, klip en klaar in de roze schemer van de opwaaiende gewaden, dat het soigneren van het schaamhaar nog niet tot het koninkrijk der hemelen was doorgedrongen. – 1 fout

Bij een enkele vieve engel zag je zelfs, klip-en-klaar in de roze schemer van de opwaaiende gewaden, dat het soigneren van het schaamhaar nog niet tot het koninkrijk der hemelen was doorgedrongen.

Het waren geen Godsgezanten, maar baganten, ladderzat op weg naar de furieuze, in het uitdeinend heelal weerkaatsende geluidsorchie van Jimi Hendrix, de meester van de gitaarriff, die ziel en zaligheid uit zijn schrepele lichaam perste. – 2 fouten

Het waren geen Godsgezanten, maar bacchanten, ladderzat op weg naar de furieuze, in het uitdeinend heelal weerkaatsende geluidsorgie van Jimi Hendrix, de meester van de gitaarriff, die ziel en zaligheid uit zijn schrepele lichaam perste.

Totaal aantal fouten: 11

Mijn dierbare Amerikaanse vriendin (… al voelt het alsof ze mijn grote zus is die ik nooit heb gehad) heeft eindelijk, samen met haar zusjes een bijnaam voor me bedacht. In haar familie hebben ze allemaal bijnamen voor elkaar, zoals Sotsie en Pooky. En vanaf heden ben ik dus:

’shut·ter·bug (telbaar zelfstandig naamwoord) (informeel)
amateurfotograaf
foto-enthousiast

Ontvangen van een hele dierbare vriendin… wat een schat; sommigen weten presies wat je nodig hebt en wanneer je dat nodig hebt…

I want to send you an angel
On the wings of love
To watch over you and guide you
From the skies above.
I want to send you an angel
Just so you will know
That I care about you so much
And want to tell you so.
I want to send you an angel
To keep an eye on you
To comfort, love and guide you
In everything you do.
An angel’s voice will whisper
Deep inside your soul
When you feel that touch of gentle wings
From nowhere, you will know.
This angel will protect you
And keep you safe from harm
And take away your darkest fears
And keep you safe and warm.

Ik ben dol op alles wat met taal te maken heeft….. dat gaat van lezen tot schrijven tot spreuken tot losse woorden. Ik was dan ook enthousiast met het online komen van zoveel woorden, samengebracht in het Het Woordenboek der Nederlandschen Taal op Internet. En omdat ik meen te kunnen stellen dat mensen die webloggen toch ook iets met taal hebben, geef ik hier dus even de aandacht aan de site met een ongelooflijk grote database met woorden. Om de database te gebruiken moet je je eenmalig aanmelden, dit is gratis. Als je dat hebt gedaan, heb je in de geintegreerde taalbank een schat aan woorden tot je beschikking. Mijn advies: voor wie dol is op taal….. neem een kijkje in deze wereld van woorden.

Er is op dit moment van alles te doen over het woord ‘allochtoon’. Het zou niet meer gebruikt moeten worden vinden sommige partijen. Gisteren las ik in NRC Next een colomn waar ik me echter helemaal in kon vinden. En alles in deze column heeft te maken met het woord ‘connotatie‘. ‘Bicultureel’, zoals men wil dat het woord ‘allochtoon’ gaat heten zal over een paar jaar dezelfde gevoelswaarde hebben als het woord ‘allochtoon’ nu heeft en dus heeft het geen zin dat woord te bannen. Het valt of staat met de gevoelswaarde van een woord, wélk woord is om het even. En het woord ‘allochtoon’ heeft de laatste jaren een negatieve klank en gevoelswaarde gekregen door alles wat er is gebeurt. Of je dit beestje nu ‘bicultureel’ of ‘allochtoon’ noemt, dat verandert aan dát feit niets. Nogmaals, ik vond dit voor het eerst een zinnige uiteenzetting in deze hele kwestie.

Onlangs hoorde ik een vrouw in een interview het volgende zeggen:

‘….. ik ben vegetarisch.’

Ik denk dat ze bedoelde te zeggen dat ze vegetarier is, en niet zozeer dat ze zelf vegetarisch is, wat niet kan, want ze bestaat toch voor erg veel procent uit vlees.

Gisterenavond zat ik te kijken naar de voetbalwedstrijd en het was me al eerder opgevallen hoe 'slecht' sommige commentatoren de Nederlandse taal beheersen. Arno Vermeulen maakte de volgende 'taalvout': 'Hij heeft zijn nek uitgestookt voor het Engelse elftal.' Nou vraag ik je? Het is toch: uitsteken - stak uit - uitgestoken? Maar ja, wat wil je als er in zijn lijstje met favoriete media 'Sesamstraat' staat, dat zal dan overeenkomen met zijn taalniveau. Als je er écht voor zou gaan zitten tijdens dit WK dan kun je achteraf een héél dik boek schrijven met opmerkelijke 'taalvouten' gemaakt door de commentatoren.

Ondanks dat ik best een taal-o-fiel ben, kom ik ook weleens iets nieuws tegen. Zo ook van de week, al kijkend naar het programma ‘Herexamen’ van de VARA. Ineens was daar een stijlfiguur dat me in mijn middelbare schooltijd gehéél is ontgaan: ‘pars pro toto’. Zo leer je nog eens wat nieuws. Snel maar even Googlen en kijken wát het nu precies is. Zal ik het met jullie delen?

Vooruit dan maar:

Pars pro toto is een stijlfiguur waarbij de auteur een gedeelte van een object gebruikt om het hele object te omschrijven. Hij gebruikt dus een deel (pars) terwijl hij het geheel (toto, ablatief van totum = geheel) bedoelt: deel voor geheel (pars pro toto).

* De bemanning bestaat uit tweeduizend koppen

(kop = mens)

* De daken van de stad

(Plinius gebruikte dak voor huis)

Deze stijlfiguur is een onderdeel van de groep van de metonymia.

Het verschijnsel komt, min of meer onbedoeld, ook voor in de geografie.
Voorbeelden: het gebruik van Holland om Nederland aan te duiden; Engeland om het Verenigd Koninkrijk aan te duiden, en Perzië om Iran aan te duiden.